Oilada chaqaloq paydo bo‘lganda, do‘konlardagi banka va qutichalar javonlari avvaliga sarosimaga soladi. Ko‘plab brendlar keng assortiment, turli tarkiblar va yosh oralig‘ini taklif etadi. Ota-onalar farzandi uchun eng yaxshi bolalar ovqatini tanlashda nimalarga e’tibor qaratishlari kerak? Maqolada aytib o‘tamiz.
Nima uchun bolaning yoshi asosiy mezon hisoblanadi?
Bolalar ovqatlanishida odatda bir nechta yosh bosqichlari ajratiladi:
-
0-6 oylikdan boshlab ovqatlanish — yumshoq tarkibi bilan ajralib turadigan va chaqaloqning yetilmagan ovqat hazm qilish tizimiga mo‘ljallangan aralashmalar.
-
6 oydan 12 oygacha bo‘lgan bolalar uchun ovqatlanish - bu davrda bola faolroq o‘sadi va uning ratsioni asta-sekin zichroq ovqatlar bilan to‘ldiriladi, shuning uchun ovqatning tarkibi va konsistensiyasi o‘zgaradi.
-
Bir yoshdan boshlab bolalar ovqati - kichkintoy hali umumiy dasturxonga to‘liq o‘tgunga qadar bolalar menyusini asta-sekin kengaytirishga yordam beradi.
Qadoqdagi yosh belgisi mahsulotning tarkibi va konsistensiyasi bolaning muayyan rivojlanish bosqichidagi ehtiyojlariga mos kelishini ko‘rsatadi. Turli yoshdagilar uchun mo‘ljallangan aralashmalarda oqsillar, yog‘lar, uglevodlar, vitaminlar va minerallarning nisbati o‘zgaradi. Bo‘tqalarning boshoqli asosi, maydalanish darajasi, quyuqligi va qo‘shimcha komponentlarning mavjudligi bilan farqlanadi.
Yarim yoshdan oshgan bolaga faqat birinchi bosqich aralashmasi berilsa, unga oziq moddalar yetishmaydi. Agar, aksincha, "o‘sish uchun" aralashma sotib olinsa, ovqat hazm qilish to‘yimliroq tarkib bilan kurashish qiyin bo‘ladi. Bu qorindagi noqulaylik, ich kelishining o‘zgarishi, qusish bilan namoyon bo‘lishi mumkin.
Mahsulot tarkibi va maqsadi
Bolalar ovqatini qanday tanlashni tushunish uchun masalliqlar ro‘yxatidagi mahsulotning to‘liq tarkibini ko‘rib chiqing: aralashmaning sutli asosi, bo‘tqadagi donlar, qo‘shimchalar. Ayniqsa, bolada ayrim mahsulotlarga reaksiya bo‘lgan bo‘lsa, bu juda muhimdir.
-
Tuz, shakar, glyuten va mumkin bo‘lgan allergenlar mavjudligini tekshiring. Ortiqcha shakar shirinlikka odatlanishni shakllantirishi, qorinda noqulaylik va teri reaksiyalari bilan kechishi mumkin. Tuz ratsionda vaqtidan oldin va ortiqcha miqdorda paydo bo‘lmasligi kerak. Glyuten, laktoza va ehtimoliy allergenlar barcha bolalar uchun maqbul emas, shuning uchun ularning mavjudligini oldindan baholash maqsadga muvofiq.
-
Ovqatlanish turlarini farqlang. Maxsus ovqatlanish qusish, sanchiq, qabziyat, allergiya, laktaza yetishmovchiligi va boshqa o‘ziga xos xususiyatlari bo‘lgan bolalar uchun mo‘ljallangan. Bunday mahsulotlar "har ehtimolga qarshi" tanlanmaydi.
-
Xavotirli alomatlar paydo bo‘lsa, pediatrga murojaat qiling. Toshmalar toshishi, tez-tez qusish, kuchli sanchiq, qabziyat yoki suyuq ich kelishi, og‘ir vazn ortishi, allergiya yoki laktozani ko‘tara olmaslik gumon qilinsa, shifokor maslahati zarur.
Ovqatlanishni tanlashda faqat boshqa ota-onalarning fikrlariga tayanmang. Agar aralashma bir bolaga to‘g‘ri kelgan bo‘lsa, bu boshqa bolaga ham to‘g‘ri keladi degani emas. Bolalarda ovqatni hazm qilish va komponentlarni o‘zlashtirishi turlicha.
Nimalarga e’tibor qaratish kerak
O‘zbekistonda bolalar ovqatini sotib olayotganda, albatta quyidagilarni tekshiring:
-
Yosh bosqichi. Mahsulot bolaning joriy yoshiga mos kelishi kerak.
-
Vazifasi. Oddiy ovqatlanish yoki maxsus formula.
-
Yaroqlilik muddati. Muddati tugagan mahsulotni, hatto u arzonroq sotilsa ham, sotib olmang.
-
Qadoq holati. Banka, quti yoki paket butun bo‘lishi, ochilish izlari, ezilgan joylar va shikastlanishlar bo‘lmasligi kerak.
-
Saqlash shartlari. Aralashma va bo‘tqalar ishlab chiqaruvchi ko‘rsatganidek saqlanishi shart.
Avval assortimentni onlayn ko‘rib chiqish, so‘ngra kerakli variantni tanlash qulay. Masalan, ota-onalar veb-saytda Nutrilak to‘plamini oldindan ko‘rishlari mumkin: shunda joriy bosqich uchun qanday aralashmalar va bo‘tqalar mos kelishini tushunish va xaridga tayyor yo‘nalish bilan kelish osonroq bo‘ladi.
Qanday qilib ortiqcha xatolarsiz tanlov qilish mumkin
Bolalar ovqati bolaning yoshiga, tarkibiga, tayinlanishiga va reaksiyasiga qarab tanlanadi. Yosh bo‘yicha belgilash tanlovni qisqartirishga yordam beradi, ammo aralashma, bo‘tqa yoki maxsus ozuqani pediatr bilan kelishgan ma’qul. Shunday qilib, tanishlarning fikrlari yoki maslahatlariga emas, balki haqiqiy vaziyatga mos mahsulot tanlash osonroq bo‘ladi.
